Romatoid Artrit (RA) ve Kemik Erimesi (Osteoporoz)

Mide koruyucu ilaçlar kemik erimesi yapar mı?

Prof. Dr. Ahmet Mesut Onat

Romatizmal hastalıkların önde gelen bir tipi olan RA, eklemlerde hasar yapan kronik bir hastalıktır. Uzun seyirli bir hastalık süreci olduğu için, bu hastalardaki tedavi sürecinde pek çok ilave sorunla karşılaşırız. Zamanla hastalarımızda gelişen ;

-Diabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)

-Hipertansiyon

-Koroner arter hastalığı ve diğer türlü kalp hastalıkları

-Peptik ülser, gastrit, reflü gibi mide hastalıkları da mutlaka birlikte tedavi etmeye çalıştığımız sorunlar arasında yerlerini alırlar.

Bir diğer önemli sorunumuz da Osteporoz, yani kemik erimesidir. RA hastalarımız bize geldiklerinde ve bizler tedavilerini planladığımızda, her zaman ilk soruları kortizon olmaktadır. Adeta bir panik havası içerisinde;

-Hocam kortizon kullanmak istemiyorum, kemik erimesi yapıyormuş diyorlar.

Bu konuda biraz bilgi vermemiz sanırım iyi olacaktır. Çünkü RA sürecinde hastalığın bir karakteri olarak kemik erimesi zaten meydana gelmektedir. Aslında bizlerin yapması gereken, hastalarımızın doğru bilgilerle sık sık aydınlatmaktır.

1. RA’nın kaderinde osteoporoz vardır. Özellikle de hastalığı kontrol altına alınamamış hastalar için geçerli bir durumdur. Yani, tedavinizi düzenli almıyor, kendiniz ilaçlarınızı bırakıyorsanız, kemik erimesi olabilirsiniz.
2. Olabildiğince ideal kiloda olmak zorundasınız ve bunu da ekmek ve benzeri karbonhidratları azaltarak sağlayabilirsiniz. İdeal kiloda olursanız, sizi taşıyan kalça-diz-ayak bileği gibi eklemlerinizi rahatlatırsınız ve hareket kabiliyetiniz olur. Böylece kemik erimesinden korunursunuz.
3. İyi bir beslenme esastır. Özellikle de protein-kalsiyum ve vitamin desteğinizi iyi sağlamalısınız. Bunu; yumurta-yoğurt-mercimek-fasulye-nohut-kontrollü miktarda et-sizi rahatsız etmiyorsa süt-peynir ve mevsim sebzeleri ile ve güneşten faydalanarak yapabilirsiniz. Mutlaka vücudunuza güneş, arada bir cam dahi olmadan, en az 20-30 dakika dokunmalıdır. Bunu da, günlük yürüyüşlerde sağlayabilirsiniz.
4. Hareket yani egzersiz ile kemik erimesinden korunursunuz. Uygun egzersiz ile en önemli davranışı gerçekleştirmektesiniz ve hareketsizlik bizim baş düşmanımızdır.
5. Olabilecek en düşük dozda kortizon, en başarılı tedavi demektir. Bunu hekiminiz yönetecek, siz de onu dinleyerek yardımcı olacaksınız.
6. Her muayenenize giderken, kullandığınız tüm ilaçları romatoloji uzmanına gösteriniz ki, size en doğru düzenlemeleri yaparak ilaç etkileşmelerinden sizi korusun.
7. Ağır kaldırmamalısınız, hele de kaslarınız zayıf ise, aniden evde bir iş yapmaya karar verip, kaldırdığınız basit bir yük ile kırıklara neden olursunuz. Bundan korunmanızın yolu güçlü bir bedene sahip olmanız ve sürekli spordur.
8. Alkol ve sigara almamalısınız ve bu kesin bir kuraldır, asla değiştirilmesi teklif dahi edilemez.
9. Bu yazının sonuna koyduğum önemli bir detay da şudur. Eğer mide ilacı olarak aldığınız ve mide koruma tedavisi olarak bildiğiniz sabah kaprüllerini düzenli kullanıyorsanız ve birlikte tedavinin bir parçası olarak kortizon da alıyorsanız, mutlaka kemik erime riski neredeyse 2 kat artacaktır. Bundan kaçınmanın yolu da gereksiz mide ilacı almamak ve bunu da hekiminizle belirlemenizdir.